Final Story: de fiets als versneller van duurzame innovatie

10 augustus

Naast terugblikken op de Tourstart is het tijd om vooruit te kijken: welke economische, culturele, sociale en technologische zaadjes zijn dankzij de Grand Depárt gepland?

Na een spectaculair Utrechts wielerweekend rijdt de Tourkaravaan inmiddels weer door het vertrouwde Frankrijk. In Utrecht kijken we vol weemoed terug naar de dagen dat Tourvolgers van over de hele wereld naar Utrecht keken of in de stad te gast waren. Het voelde als een groot succes: de stad ademde van 1 tot 5 juli enthousiasme en pers en social media overladen de organisatie na afloop met complimenten. Maar naast een terugblik op dit grote volksfeest is het tijd om vooruit te kijken: welke economische, culturele, sociale en technologische zaadjes zijn dankzij de Grand Depárt gepland? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat die zaadjes ook na de Tour blijven groeien?

Het platform TOURLAB is een jaar voor de Tourstart opgericht om die veelbesproken ‘legacy’ een duw in de rug te geven. De Economic Board Utrecht, Kamer van Koophandel en vele fietsminnende ondernemers gingen op verschillende manieren aan de slag om de regio Utrecht als slimme, innovatieve fietsregio op de kaart te zetten. Dit leverde in een jaar tijd een aantal mooie resultaten op:

1. Het Utrechtse innovatiebureau lanceerde via TOURLAB het Happy Biking Project: ‘kunnen we fietsen leuker maken?’. Een oproep via mediapartner DUIC.nl leidde tot 1500 stemmen en reacties op de vraag naar Utrechts grootste fietsfrustraties. Een open innovatie-proces met creatieve ondernemers leidde vervolgens tot 3 positief ontvangen concepten waarvan ‘Light Companion’ (een groene golf voor fietsers) inmiddels de status van werkend prototype heeft bereikt.

2. De Kamer van Koophandel organiseerde vier succesvolle edities van Café du Tour. Tijdens deze cafés wisselden ondernemers uit het hele land kennis uit over hun visie op De Koers van de Toekomst. Geïnspireerd door Thijs Zonneveld en Bobbie Traksel schetsten de deelnemers een manifest voor het wielrennen van 2020: een wielerwereld vol live data, drones, tweede schermen en GoPro’s. Het Utrechtse bedrijf NSPYRE sloot dit jaar vol nieuwe netwerkrelaties passend af met de lancering van een prototype dat live inzicht geeft in de positie en data van wielrenners.

3. Maar TOURLAB ging niet alleen om het opstarten van nieuwe innovaties: de regio Utrecht was namelijk ook vóór de komst van de Tour een voorloper op het gebied van fietscultuur, ondernemerschap en sociale innovatie. Het cureren en etaleren van de unieke Utrechtse fietseconomie was daarom een kans die 1-5 juli volop aandacht kreeg in de vorm van ‘Bedtime Stories’. Met hulp van hoteliers uit de hele regio lag er elke avond een nieuw verhaal op de kussens van de hotels waar internationale journalisten de nacht doorbrachten. Het resultaat: een serie goed gelezen verzamelobjecten die het verhaal vertellen van Utrecht als een speelse, innovatieve fietsstad waarin slimme technologie steeds vaker via open innovatie vorm krijgt.

Een jaar voorpret en een weekend vol wielerenthousiasme laten vooral ook zien dat dit pas de proloog was van een etappekoers vol nieuwe kansen en uitdagingen:

Wie pakt nu de handdoek op?

Op het gebied van wielerinnovatie valt er nog een wereld te winnen. De Tourorganisatie staat sinds dit jaar veel meer toe met als resultaat dat de eerste GoPro-beelden, camerakeuzeschermen en live data ons Tourvolgers laten verlangen naar meer. Hetzelfde gold voor de beleving van de Tour in Utrecht. Ondanks de 20 grote schermen in de stad had de Tourbeleving nog veel weg van de wielerbeleving vóór de intrede van internet: een charmante maar onbevredigende zoektocht naar koersinformatie.

Het kunnen volgen van individuele tijdrijders over het parcours, inclusief snelheden, wattages, hartslagen en tussenmetingen zal voor velen de ervaring langs de route nog intenser maken. De vraag is hier wie de handdoek oppakt: lukt het wielerploegen, (oud)profs, amateurverenigingen, bonden, wielerliefhebbers, mediabedrijven en creatieve ondernemers om de handen ineen te slaan om samen de Koers van de Toekomst vorm te geven? Dat de Giro in Apeldoorn en Arnhem voor de deur ligt betekent in ieder geval dat er geen reden is om te wachten tot de volgende geelgekleurde Domstad.

Voor fietsstad Utrecht staat het licht na de Tour echt op groen. Na de lanceringen van de P-route fiets en ‘Light Companion’ en de grootste fietsenstalling ter wereld in het verschiet, is het thema fiets het onderwerp dat Utrecht steeds beter als innovatieve ‘smart city’ definieert. Het unieke van het Utrechtse model is echter niet het eindresultaat maar de aanpak. Keer op keer ontstaan er ideeën uit gesprekken tussen beleidsmakers, ontwikkelaars, experts en stadsgebruikers.

De ene keer top-down (zoals bij het verkeerslichtenmeldpunt) en de andere keer bottom-up (zoals bij het Happy Biking Project). Door constant de open innovatie met de stad op te zoeken ontwikkelt Utrecht zich in een regio die fietsgerelateerde kennis en probleemoplossende creativiteit optimaal benut.

Met de Giro 2016 op de kalender maken we ons daarom alvast op voor een vervolg van De Koers van de Toekomst in Apeldoorn. Binnenkort plant TOURLAB een bijeenkomst waarin we terugblikken op de Tourstart en vooruitblikken naar de Giro door Gelderland. Welke Tourinnovaties kunnen we succesvol doorvertalen? En waar liggen kansen voor een ongekende Girobeleving in 2016?

Van Tour naar Giro

Daarnaast organiseert TOURLAB samen met de gemeente Utrecht in september een verkenning van Utrecht als levend fietslaboratorium. Wat kunnen wetenschappers en creatieve ondernemers met de wereldwijd ongekende fietsvolumes in Utrecht? Wat kunnen we leren van andere ‘living labs’ en hoe kunnen we die volumes op verantwoorde wijze in harde en zachte data omzetten?

Voor nu genieten we nog even van de Tour, maar vanaf september keren we graag terug met de Giro 2016 als nieuwe stip aan de horizon.

Lees ook

Terugblik Grande Finale Café du Tour #4

Het Café du Tour was vrijdag 3 juli bij de Jaarbeurs met zicht op de finishlocatie van de proloog van de Tour de France en kende een internationaal tintje. 09 juli

TOURLAB Bedtime Stories: Chapter 1

During the Grand Depart, thousands of journalists stay at Dutch hotels. Many of them find a 'Bedtime Story' on their pillow. In chapter 1 we introduce you to cycling city Utrecht. 02 juli

TOURLAB Bedtime Stories: Chapter 2

During the Grand Depart, thousands of journalists stay at Dutch hotels. Many of them find a 'Bedtime Story' on their pillow. In this second chapter, we tell you the story of the Happy Biking Project. 02 juli

TOURLAB Bedtime Stories: Chapter 3

During the Grand Depart, thousands of journalists stay at Dutch hotels. Many of them find a 'Bedtime Story' on their pillow. In this third chapter, you'll learn more about cycling through data science. 02 juli